Sankcja kredytu darmowego pozostaje jednym z najskuteczniejszych instrumentów ochrony konsumentów na rynku finansowym. Potwierdzają to m.in. prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach i wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu, w których Sądy uwzględniły roszczenia naszych klientów wobec banków i zastosowały sankcję kredytu darmowego. W konsekwencji orzeczeń kredytobiorcy zobowiązani są do zwrotu wyłącznie kapitału kredytu – bez odsetek i bez jakichkolwiek kosztów dodatkowych. Jednocześnie bank został zobowiązany do zwrotu już pobranych odsetek i kosztów jako świadczeń nienależnych.
Oprocentowana prowizja pod lupą sądu
W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy w Suwałkach jednoznacznie wskazał, że prowizja stanowi odrębny składnik całkowitego kosztu kredytu i powinna być naliczana wyłącznie od całkowitej kwoty kredytu. Niedopuszczalna jest natomiast sytuacja, w której jeden składnik kosztów kredytu jest naliczany od innego składnika kosztowego – przykładowo, gdy odsetki są liczone od prowizji lub składki ubezpieczeniowej. Także wrocławski sąd przychylił się do sformułowanych przez nas zarzutów uznając, że odsetki umowne mogą być naliczane jedynie od kwoty kapitału, którą rzeczywiście otrzymał konsument, natomiast odmienne rozwiązanie byłoby sprzeczne z naturą zobowiązania.
Na tle dopuszczalności naliczania przez banki odsetek od prowizji w orzecznictwie i doktrynie wykształciły się dwa odmienne poglądy. Część sądów akceptowała praktykę oprocentowania prowizji jako elementu kredytowanej kwoty, jednak coraz wyraźniej zaznacza się linia orzecznicza stojąca na straży ścisłego rozdzielenia kapitału kredytu i jego kosztów. Przytoczone wyroki stanowią istotne przykłady tego drugiego podejścia i pokazują, że dochodzenie swoich praw przez konsumentów ma realny sens. Sprawy naszych klientów potwierdzają, że nawet przy istniejących rozbieżnościach interpretacyjnych warto kwestionować nieprawidłowe zapisy umowne, gdyż mogą one prowadzić do zastosowania sankcji kredytu darmowego.
Naruszenie obowiązków informacyjnych banku
Sąd Okręgowy w Suwałkach dostrzegł również naruszenie przez bank obowiązków informacyjnych wynikających z art. 30 ust. 1 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim. Umowa nie zawierała pełnych i jednoznacznych informacji o wszystkich kosztach składających się na całkowity koszt kredytu. Dodatkowo w umowie zabrakło precyzyjnych, obiektywnych wskaźników warunkujących zmianę opłat i prowizji. Przesłanki ich modyfikacji miały charakter niejednoznaczny, a kredytobiorca nie był w stanie oszacować skali przyszłych obciążeń ani ustalić, ile razy opłaty te mogą wzrosnąć w trakcie trwania umowy.
Wcześniejsza spłata kredytu bez jasnych zasad
Sąd Okręgowy w Suwałkach zwrócił także uwagę, że umowa zawarta z bankiem nie określała w sposób prawidłowy zasad wcześniejszej spłaty kredytu ani sposobu rozliczenia i obniżenia pozaodsetkowych kosztów kredytu w przypadku takiej spłaty. Brak tych informacji stanowi istotną wadliwość umowy i dodatkową podstawę do zastosowania sankcji kredytu darmowego.
Znaczenie wyroków w sprawach SKD
Omawiane wyroki stanowią ważne głosy w orzecznictwie potwierdzające, że banki muszą w sposób transparentny i zgodny z ustawą konstruować umowy kredytowe. Dla konsumentów jest to jasny sygnał, że warto analizować zawarte umowy i dochodzić swoich praw – sankcja kredytu darmowego może realnie przełożyć się na istotne korzyści finansowe.
