Rozwód kojarzy się głównie z zakończeniem relacji między małżonkami, jednak postępowanie sądowe obejmuje znacznie szerszy zakres kwestii. Podczas sprawy analizowane są m.in. sytuacja rodzinna, relacje między stronami, okoliczności rozpadu małżeństwa oraz możliwe skutki wyroku dla innych osób. Czy zatem sąd może nie zgodzić się na rozstanie? Sprawdzamy, czym są negatywne przesłanki rozwodowe.
Co to jest negatywna przesłanka rozwodowa?
Negatywna przesłanka rozwodowa to okoliczność wskazana w art. 56 §2 i §3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, która może doprowadzić do oddalenia pozwu. Nawet jeśli między małżonkami doszło już do trwałego i zupełnego rozkładu pożycia, sąd nie zawsze rozwiązuje małżeństwo. Podczas sprawy analizuje on bowiem także inne okoliczności związane z sytuacją rodzinną oraz skutkami rozwodu.
Naruszenie dobra wspólnych małoletnich dzieci
Dobro dzieci należy do najważniejszych kwestii analizowanych podczas sprawy rozwodowej. Sąd ocenia, czy rozstanie rodziców nie doprowadzi do poważnych problemów emocjonalnych, zdrowotnych albo wychowawczych. Nie chodzi wyłącznie o przejściowy smutek dziecka po rozwodzie rodziców. Znaczenie mają np. zaburzenia psychiczne, silne konflikty lojalnościowe czy brak odpowiedniej opieki po rozpadzie rodziny. Wyobraźmy sobie sytuację, w której dziecko choruje przewlekle, wymaga codziennej terapii i źle reaguje na gwałtowne zmiany. Jeżeli rozwód miałby pogorszyć jego stan zdrowia, sąd może odmówić rozwiązania małżeństwa. Podobnie wygląda sprawa rodzin, gdzie rodzice prowadzą bardzo agresywny spór i wykorzystują dzieci do wzajemnych oskarżeń. W takich postępowaniach duże znaczenie mają opinie psychologów oraz dokumentacja z badań rodzinnych.
Sprzeczność z zasadami współżycia społecznego
Niektóre sprawy rozwodowe są oceniane szerzej niż tylko pod kątem konfliktu między małżonkami. Sąd bierze też pod uwagę normy społeczne, uczciwość i moralne konsekwencje rozstania. Chodzi o wyjątkowe sytuacje, w których rozwód rażąco krzywdziłby drugą stronę. Przykładem może być sytuacja, gdy jeden z małżonków ciężko choruje i wymaga stałej opieki. Jeżeli zdrowy partner składa pozew o rozwód tuż po diagnozie wyłącznie dlatego, że nie chce zajmować się chorym współmałżonkiem, sąd może uznać takie działanie za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Podobna ocena może pojawić się także wtedy, gdy w wyniku rozstania jedna z osób miałaby się znaleźć w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej lub groziłoby jej pozostanie bez środków do życia. Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej analizy, ponieważ identyczne okoliczności nie zawsze prowadzą do takich samych wniosków, biorąc pod uwagę całokształt relacji pary.
Żądanie rozwodu przez małżonka wyłącznie winnego
Prawo chroni małżonka, który nie odpowiada za rozpad związku. Z tego powodu osoba wyłącznie winna rozpadu pożycia nie zawsze uzyska rozwód. Jeżeli drugi małżonek nie wyrazi zgody na zakończenie małżeństwa, sąd bada motywy odmowy. Zdrada, przemoc albo porzucenie rodziny mogą mocno wpłynąć na ocenę całej sprawy. Przykładem jest sytuacja, w której mąż odchodzi do innej partnerki i po kilku miesiącach składa pozew rozwodowy. Żona nie zgadza się na rozwód, ponieważ nadal chce ratować relację i nie akceptuje zachowania męża. W takim przypadku sąd może oddalić powództwo. Inaczej wygląda sytuacja, gdy odmowa zgody wynika wyłącznie z chęci zemsty albo finansowego nacisku. Wtedy sędzia może uznać sprzeciw za nieuzasadniony.
Negatywne przesłanki rozwodowe to sytuacje, w których sąd może odmówić rozwiązania małżeństwa mimo trwałego rozpadu relacji między stronami. Podczas oceny bierze pod uwagę m.in. dobro wspólnych małoletnich dzieci, sytuację życiową małżonków, zasady współżycia społecznego oraz okoliczności rozpadu związku.
