W dniu 10 września 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie Adazik C-510/25. Sprawa dotyczyła pytań prejudycjalnych zadanych przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie toczącej się pomiędzy polskimi kredytobiorcami a PKO BP S.A. Polski sąd zadał pytania prejudycjalne odnośnie sposobu rozliczenia pomiędzy kredytobiorcą a bankiem po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu waloryzowanej walutą obcą. Spory sądowe powstałe na kanwie umów kredytu zawierających postanowienia niedozwolone z uwagi na zawarcie w niej klauzul abuzywnych od kilka lat budzą emocje z uwagi na brak jednoznacznego stanowiska sądów co do sposobu rozliczenia wzajemnych wierzytelności pomiędzy kredytobiorcą a bankiem. Czy tym razem TSUE rozstrzygnął spór?
Teoria dwóch kondykcji a teoria salda
Po stwierdzeniu nieważności umowy o kredyt frankowy konieczne jest rozliczenie świadczeń spełnionych przez kredytobiorcę i bank. W polskim orzecznictwie rozważano w tym zakresie teorię dwóch kondykcji oraz teorię salda.
Teoria dwóch kondykcji polega na tym, że konsument i bank mają wobec siebie dwa niezależne roszczenia. Konsument może żądać zwrotu wszystkich pieniędzy, które wpłacił do banku z tytułu spłaty kredytu, zaś bank może żądać zwrotu kwoty, którą wypłacił w ramach udzielenia kredytu. Każda ze stron może dochodzić swojego roszczenia oddzielnie.
Teoria salda oznacza natomiast, że konsument i bank nie rozliczają się osobno, ale dokonuje się porównania kwot przekazanych przez obie strony, a zwrotowi podlega jedynie różnica. Strona, która otrzymała mniej pieniędzy, może domagać się zwrotu tylko różnicy, a nie całej kwoty, która została przekazana drugiej stronie.
Co orzekł Trybunał w sprawie C-510/25?
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie rozstrzygnął jednoznacznie, czy rozliczenie stron po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu powinna mieć zastosowanie teoria salda, czy teoria dwóch kondykcji.
Zdaniem TSUE teoria salda nie jest sprzeczna z prawem Unii Europejskiej, natomiast stosowanie mechanizmu do rozliczenia roszczeń konsumenta z roszczeniem banku nie może prowadzić do osłabienia ochrony konsumenta, którą gwarantuje konsumentowi Dyrektywa 93/13.
Co istotne TSUE wskazał, że niezależnie od sposobu rozliczenia konsument na prawo do żądania odsetek za opóźnienie od kwot wpłaconych bankowi ponad otrzymany kapitał kredytu.
Tym samym argumentacja banków sprowadzająca się do konieczności stosowania teorii salda stała się bezprzedmiotowa. Wyrok z dnia 10 września 2026 r. potwierdził, że wcześniejszy wyrok TSUE ws. Lubreczlik (sprawa C-396/24), na którym to wyroku opierały się w ostatnich miesiącach twierdzenia banków, nie wprowadził teorii salda.
Z wyroku TSUE ws. Adazik wynika, że Dyrektywa 93/13 nie sprzeciwia się stosowaniu teorii dwóch kondykcji. Zatem w świetle wyroku ws. C-510/25 o sposobie rozliczeń nadal rozstrzyga prawo polskie. Zgodnie z uchwałami polskiego Sądu Najwyższego (uchwała III CZP 11/20, uchwała III CZP 6/21 oraz uchwała III CZP 25/22) zastosowanie ma teoria dwóch kondykcji.
Umowy kredytu waloryzowane do waluty obcej często zawierają postanowienia niedozwolone. Warto sprawdzić, czy Twoja umowa również obarczona jest nieprawidłowościami. Zachęcamy do przesłania umowy do analizy. Nasza kancelaria specjalizuje się w procesach sądowych przeciwko bankom.
Jesteśmy po stronie konsumenta!
