Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie polskiego konsumenta, który zakwestionował mechanizm oprocentowania oparty o stawkę WIBOR w swojej umowie kredytu (spór dotyczy umowy kredytu hipotecznego z 2019 r. zawartej z PKO BP S.A.). Sprawa trafiła do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej po zadaniu pytania prejudycjalnego przez Sąd Okręgowy w Częstochowie. W dniu 12.09.2025 Rzecznik Generalny TSUE Lila Medina wydała opinię, która nakreślała kierunek przyszłego orzeczenia. Kiedy w dniu 12.02.2026 r. został wydany wyrok TSUE, sektor bankowy ogłosił swój sukces wskazując, że WIBOR się obronił i jest nie do podważenia. Jak jest w rzeczywistości? Czy banki wyciągają prawidłowe wnioski z tego, co wskazał w wyroku TSUE?
Co stwierdził TSUE w sprawie C-471/24?
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej określił ramy, w jakich sądy krajowe powinny oceniać umowy kredytowe oparte o WIBOR:
- Sąd polski może badać klauzulę zmiennego oprocentowania opartą o stawkę WIBOR.
- Konsument nie musi znać mechanizmu ustalania stawki WIBOR, ale musi wiedzieć, jakie mogą być skutki finansowe jego zastosowania.
- Sąd powinien zbadać czy bank spełnił wymóg przejrzystej informacji w zakresie zmiany oprocentowania.
- TSUE pozostawił sądom obowiązek orzeczenia indywidualnie w każdym przypadku czy umowa jest ważna.
WIBOR a obowiązki informacyjne banku
Po pierwsze TSUE potwierdził, że w świetle przepisów prawa Unii Europejskiej, klauzula zmiennego oprocentowania oparta o stawkę WIBOR może być badana przez sąd.
Trybunał wskazał, że stawka WIBOR sama w sobie nie jest wadliwa, ponieważ jej stosowanie ma oparcie w przepisach prawa unijnego. Jednak to na banku spoczywa obowiązek informacyjny wobec konsumenta odnośnie ryzyka wynikającego ze zmiennej stopy procentowej opartej o WIBOR. Konsument musi wiedzieć, jakie będą skutki finansowe takiego zobowiązania. To zadaniem banku jest przedstawienie kredytobiorcy w sposób zrozumiały i wyczerpujący związanych z tym ryzyk. Natomiast objaśnienia banku nie powinny stanowić szczegółowej analizy technicznej mechanizmu ustalania stawki WIBOR.
Trybunał podkreślił, że w przypadku kredytów hipotecznych obowiązki informacyjne banku wynikają z dyrektywy 2014/17/UE, która dotyczy konsumenckich umów o kredyt mieszkaniowy i na podstawie przepisów tej dyrektywy należy sprawdzać, czy bank prawidłowo wypełnił swoje obowiązki. Tu znaczenie ma treść formularzy informacyjnych przekazanych kredytobiorcom. Kolejnym istotnym aspektem jest również zdefiniowanie przez bank w umowie pojęcia stawki WIBOR. Opis taki powinien być zgodny z oficjalnymi materiałami administratora stawki WIBOR.
Skutki dla umowy i znaczenie daty jej zawarcia
Chociaż TSUE wprost nie wskazał, jakie powinny być skutki po stwierdzeniu, że w umowie znajduje się klauzula abuzywna dotycząca zmiennego oprocentowania oparta o stawkę WIBOR, to rozstrzygnięcie tej kwestii pozostawił do oceny sądom krajowym. Sądy za każdym razem indywidualnie będą oceniały czy umowa jest nieważna, czy tylko jej poszczególne postanowienia.
Podkreślić należy, że TSUE rozpatrywał zadane pytania prejudycjalne w sprawie, w której zakwestionowano umowę kredytu z 2019 r. Ma to istotne znaczenie, ponieważ umowa ta została zawarta po wprowadzeniu już regulacji przewidzianych w unijnym rozporządzeniu BMR. W tym czasie na banku spoczywały już większe wymogi informacyjne niż przed 2018 r., kiedy jeszcze rozporządzenie nie obowiązywało.
Jakie sprawy dotyczące WIBOR czekają jeszcze na rozstrzygnięcie TSUE?
Należy podkreślić, że przed TSUE czekają na rozstrzygnięcie jeszcze 3 sprawy odnoszące się do umów kredytów złotówkowych. Pytania prejudycjalne zdały sądy;
- Sąd Okręgowy Warszawa-Praga (sygn. II C 1440/24)
- Sądu Okręgowego w Krakowie (sygn. VIII C 5360/25)
- Sąd Okręgowy w Warszawie (XXVIII C 22943/22)
To odpowiedzi na pytania zadane przez wskazane powyżej sądy, będzie miała kluczowe znaczenie dla ukształtowania się linii orzeczniczej w polskich sądach.
Czy kredytobiorca może wystąpić do sądu z umową zawierającą WIBOR?
Jeżeli kredytobiorca ma wątpliwości co do swojej umowy, jak najbardziej powinien przekazać swoją umowę do analizy w pod kątem procesu przeciwko bankowi. Znaczenie ma nie tylko treść umowy, ale również załączniki do niej, takie jak formularze informacyjne i symulacje. TSUE wskazał, że każda umowa powinna być indywidualnie oceniana przez sąd. Oznacza to, ze kluczem jest indywidualne podejście do każdego przypadku. Ponadto TSUE utrzymał swoją dotychczasową linię orzeczniczą w zakresie wysokiego poziomu ochrony konsumenta. Kredytobiorca nie może być słabiej chroniony przez prawo niż bank.
Wobec tego szczegółowa analiza pozwoli ocenić szanse na wygrany proces. Nasza kancelaria od lat oferuje Państwu wnikliwą analizę każdej umowy i przedstawia indywidualną propozycję rozwiązania Państwa sprawy.
