Kredytobiorca, który spłacił kredyt frankowy, może odłożyć sprawę rozliczeń z bankiem, by odpocząć od wieloletniego zobowiązania. Gdy wraca do tematu kilka lat później, upływ czasu budzi obawy o możliwość dochodzenia zwrotu pieniędzy. Czy na podjęcie działań jest jeszcze czas? Wyjaśniamy, kiedy przedawniają się roszczenia ze spłaconego kredytu CHF.
Czy spłata kredytu frankowego zamyka możliwość dochodzenia roszczeń?
Całkowita spłata kredytu CHF nie wyklucza zakwestionowania umowy zawierającej niedozwolone klauzule przeliczeniowe. Jeśli po ich usunięciu kontrakt nie może dalej obowiązywać, sąd stwierdza jego nieważność. Kredytobiorca ma wtedy podstawy do żądania zwrotu rat oraz opłat pobranych na podstawie wadliwej umowy. Bankowi przysługuje z kolei roszczenie o oddanie wypłaconego kapitału. Unieważnienie kredytu frankowego wymaga zatem zestawienia kwot przekazanych przez obie strony, nawet gdy ostatnia rata została już uregulowana.
Od kiedy biegnie przedawnienie roszczeń frankowicza?
Początek biegu przedawnienia roszczeń frankowicza wiąże się z chwilą, w której dowiedział się on lub, rozsądnie oceniając okoliczności, powinien był dowiedzieć się o niedozwolonym charakterze postanowień swojej umowy. Nie wystarczy założyć, że znał problem z mediów. Sąd ustala ten moment na podstawie zgromadzonych dowodów. Sprawdza on m.in. reklamacje, wezwania banku do zapłaty oraz pisma kierowane do Rzecznika Finansowego. Źródłem informacji są również opinie prawne, korespondencja z kancelarią i wcześniejsze pozwy dotyczące kredytu CHF.
Czy każda rata kredytu CHF przedawnia się osobno?
W przypadku nieważnej umowy kredytu CHF każda rata tworzy odrębne roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia. Termin przedawnienia nie jest jednak liczony od daty poszczególnych przelewów, jeżeli konsument nie wiedział wówczas o niedozwolonych postanowieniach. Wynika to z zasad ochrony frankowiczów, którzy powinni mieć możliwość dochodzenia swoich praw po uzyskaniu wiedzy o wadliwości kontraktu. Przykładowo kredytobiorca spłacający zobowiązanie w latach 2010–2020, który poznał podstawy jego zakwestionowania dopiero w 2021 r., zachowuje prawo do żądania zwrotu również pierwszych wpłat, o ile nie doszło do ich przedawnienia. Roszczenia dotyczące tych należności mają wówczas wspólny początek biegu terminu. Do ustalenia kwoty dochodzonej od banku potrzebna jest historia wszystkich spłat, obejmująca raty kapitałowo-odsetkowe oraz opłaty pobrane na podstawie zakwestionowanej umowy.
Ile lat wynosi termin przedawnienia roszczeń ze spłaconego kredytu frankowego?
Roszczenia frankowicza o zwrot pieniędzy z nieważnej umowy kredytowej przedawniają się co do zasady po 6 latach. Termin ten wprowadziła nowelizacja Kodeksu cywilnego, która weszła w życie 9 lipca 2018 r. Wcześniej obowiązywał okres 10 lat. Przepisy przejściowe zachowały go dla roszczeń przysługujących konsumentom, które powstały przed zmianą prawa i nie były wówczas przedawnione. Jeśli kredyt CHF był spłacany zarówno przed nowelizacją, jak i po niej, trzeba ustalić, kiedy powstały poszczególne należności oraz który termin znajduje do nich zastosowanie. Przy obliczaniu przedawnienia uwzględnia się również zasadę, zgodnie z którą okres 6-letni kończy się 31 grudnia właściwego roku. W przypadku dawnych roszczeń objętych terminem 10-letnim obowiązują wcześniejsze zasady ustalania daty jego upływu.
Jak zabezpieczyć roszczenia przed upływem terminu przedawnienia?
Najpierw warto uzyskać od banku historię spłat i zestawienie pobranych opłat, a następnie zebrać wcześniejszą korespondencję dotyczącą umowy. Wezwanie do zapłaty powinno wskazywać dochodzoną kwotę oraz termin jej zwrotu. Jego doręczenie pomaga ustalić opóźnienie banku i należne odsetki, ale nie przerywa biegu przedawnienia. Taki skutek wywołuje prawidłowo wniesiony pozew dotyczący danego roszczenia. Od 30 czerwca 2022 r. mediacja i zawezwanie do próby ugodowej co do zasady zawieszają termin na czas odpowiedniego postępowania, jeśli spełniono ustawowe warunki. Wcześniejsze czynności wymagają sprawdzenia według przepisów obowiązujących w dacie ich podjęcia.
Roszczenia dotyczące spłaconego kredytu frankowego przedawniają się zasadniczo po 6 latach, a w sprawach objętych dawnymi przepisami po 10 latach. O możliwości odzyskania pieniędzy decyduje też moment uzyskania wiedzy o wadliwości umowy, nie zaś data każdej wpłaty. Przed upływem terminu warto zweryfikować rozliczenia i skonsultować z adwokatem zasadność wniesienia pozwu.
