Czasem zdarza się, że w trakcie rozwodu małżonkowie wciąż mieszkają razem. Powoduje to różne napięcia i często sprzyja eskalacji konfliktu. Czy w takiej sytuacji sąd może nakazać eksmisję jednego z nich w wyroku rozwodowym? Jakie są ku temu przesłanki?
Czy można zgłosić żądanie eksmisji w pozwie lub odpowiedzi na pozew rozwodowy?
O eksmisję możesz wystąpić w pozwie rozwodowym, a jeśli sprawę wszczęło drugie z was, w odpowiedzi na pozew. W piśmie podaj adres mieszkania i wprost zażądaj, by małżonek otrzymał nakaz wyprowadzki. Art. 58 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewiduje taki nakaz w wyjątkowej sytuacji, gdy rażąco naganne zachowanie jednego z małżonków uniemożliwia dalsze wspólne zamieszkiwanie. Ten sam przepis stosuje się niezależnie od tego, czy wnosicie o rozwodu z orzeczeniem o winie, czy bez orzekania. Przed złożeniem pisma ustal, do kogo należy nieruchomość. Sąd może uwzględnić wniosek również, gdy jest ona waszą współwłasnością. Jeśli jednak druga strona odziedziczyła lokal i jest jego jedynym właścicielem, sąd nie może nakazać mu eksmisji na tej podstawie. Dopóki mieszkacie razem, może jednak w wyroku określić, jak będziecie korzystać z mieszkania po rozwodzie, na przykład wskazać, które pokoje każde z was będzie zajmować.
Jakie zachowanie małżonka sąd może uznać za rażąco naganne?
Sąd może uznać za rażąco naganne zachowanie przemoc fizyczną, groźby lub uporczywe poniżanie małżonka. Bierze pod uwagę przebieg zdarzeń, ich częstotliwość i to, wobec kogo kierowano agresję. W trakcie awantury po alkoholu małżonek może rzucać przedmiotami w stronę drugiej osoby, a gdy ta próbuje wyjść z pokoju, zablokować jej drogę. Agresja może dotyczyć także dzieci, na przykład gdy jedno z rodziców grozi, że uderzy dziecko, które próbuje przerwać awanturę. Przemoc psychiczną często obserwuje się w powtarzających się sytuacjach. Jedno z małżonków może regularnie ośmieszać drugie w obecności dzieci albo grozić mu pobiciem za każdym razem, gdy podejmie ono decyzję wbrew jego woli. Sąd ustala wówczas, jak długo trwało poniżanie lub zastraszanie i w jakich okolicznościach do niego dochodziło. Gdy w kłótni uczestniczą oboje, oceniając ich zachowanie, ważna jest także kolejność zdarzeń.
Jak wykazać, że dalsze wspólne mieszkanie nie jest możliwe?
Opisz, jak konkretne zdarzenia zmieniły Twoje życie w domu i dlaczego dalsze wspólne mieszkanie stało się przez nie niemożliwe. Jeśli po awanturze nocowałeś u bliskich, napisz, co skłoniło Cię do wyjścia i dlaczego obawiałeś się wrócić. Jeżeli próbowaliście ograniczyć kontakt, zajmując osobne pokoje, przedstaw, co działo się później. Gdy małżonek nadal wchodził do Twojego pokoju i wszczynał tam kłótnie, sąd może na tej podstawie ocenić, czy możesz bezpiecznie przebywać w mieszkaniu. Opis tych sytuacji uzupełnij dowodami. Daty wiadomości z groźbami ułatwią powiązanie ich z późniejszymi zajściami. Jeśli na miejscu była policja, podaj datę i adres interwencji, by sąd mógł uzyskać dokumentację. We wniosku dowodowym wskaż, co każdy ze świadków sam widział lub słyszał. Sąsiad może opisać odgłosy zza ściany, a bliska osoba potwierdzić, kiedy przyszedłeś do niej na noc i w jakim byłeś wtedy stanie. Ktoś, kto dotarł do mieszkania już po awanturze, może opowiedzieć, co zastał na miejscu, na przykład uszkodzone drzwi lub rozbite przedmioty.
Na żądanie jednego z małżonków sąd może orzec eksmisję drugiego w wyroku rozwodowym, jeśli jego rażąco naganne zachowanie uniemożliwia dalsze wspólne zamieszkiwanie. Gdy dochodzi do przemocy domowej, o nakaz opuszczenia mieszkania można wystąpić jeszcze przed zakończeniem postępowania. Jeśli masz wątpliwości, która z tych możliwości ma zastosowanie w Twojej sytuacji, omów ją z prawnikiem.


