Wiele osób, które podjęły decyzję o zakończeniu związku, zastanawia się, czy po rozwodzie ich długi zostaną podzielone na pół. W skrócie: nie, bo sąd przy podziale zajmuje się aktywami, a wobec banku czy innego wierzyciela pozostajesz w tej samej sytuacji co przed rozwodem. Poniżej wyjaśniam, kto spłaca długi po rozwodzie, za co odpowiadasz po byłym mężu albo żonie i co zrobić z kredytem hipotecznym.
Czy długi małżonków są tak samo dzielone przy rozwodzie, jak majątek?
Długi małżonków decydujących się na rozwód nie są dzielone w taki sam sposób jak majątek wspólny. Sąd rozlicza przy podziale aktywa, a niespłacony kredyt nie trafia do tej masy, nawet jeśli dotyczy mieszkania obojga partnerów. Sąd może natomiast uwzględnić raty, które po ustaniu wspólności jedno z Was spłacało z własnych pieniędzy (art. 686 w związku z art. 567 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego).
Podział majątku nie zmienia treści umowy z bankiem, dlatego byli małżonkowie nadal odpowiadają za wspólne zobowiązania tak, jak wcześniej. Jeżeli razem zaciągnęliście kredyt na mieszkanie należące do Was obojga, dług jest solidarny, chyba że umówiliście się inaczej (art. 370 Kodeksu cywilnego). Wierzyciel może wtedy żądać całej kwoty od każdego z Was z osobna albo od kilku dłużników łącznie (art. 366 § 1 k.c.).
Sąd w sprawie o podział nie zmienia umowy z bankiem i nikogo nie zwalnia z długu. Byli małżonkowie mają jednak prawo samodzielnie ustalić między sobą, kto przejmie spłatę zobowiązania. Wasze wzajemne rachunki i odpowiedzialność za długi wobec banku to bowiem dwie różne kwestie, które po zakończeniu związku małżeńskiego podlegają odmiennym zasadom. Jak rozliczyć kredyt i raty spłacone po ustaniu wspólności, opisuję na stronie podział majątku. Swoją sytuację możesz przedstawić przez formularz kontaktowy.
Jaka jest odpowiedzialność za długi jednego z małżonków po rozwodzie?
Dług zaciągnięty samodzielnie przez jednego z małżonków obciąża wyłącznie jego, co wynika z art. 41 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Jeżeli dług powstał przed ślubem, wierzyciel może sięgnąć tylko po majątek osobisty dłużnika, jego wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności (art. 41 § 3 k.r.o.). Były partner nie musi więc płacić ze swoich pieniędzy za kredyty wzięte przez drugą stronę, chyba że sam podpisał umowę jako współdłużnik albo zobowiązanie dotyczyło zwykłych potrzeb rodziny.
Zgoda na zaciągnięcie długu przez męża albo żonę nie czyni Cię dłużnikiem, ale pozwala wierzycielowi sięgnąć także do majątku wspólnego (art. 41 § 1 k.r.o.). Bez Twojej aprobaty egzekucja obejmuje co do zasady majątek osobisty męża albo żony, pensję i dochody (art. 41 § 2 k.r.o.).
Inna reguła dotyczy wydatków na zwykłe potrzeby rodziny, takich jak rachunki za mieszkanie czy codzienne zakupy. Za zobowiązania zaciągnięte w tych sprawach oboje małżonkowie odpowiadają solidarnie, nawet jeśli umowę podpisało tylko jedno z Was (art. 30 § 1 k.r.o.). Rozwód nie zmienia tego dla długów powstałych w czasie małżeństwa.
Duże znaczenie podczas egzekwowania długów po rozwodzie ma ustrój, który łączył Was w czasie małżeństwa. Przy rozdzielności majątkowej kredyty zaciągnięte przez jednego z małżonków nie obciążają drugiej osoby. Wyjątkiem pozostają zobowiązania na zwykłe potrzeby rodziny, bo przepis o nich obowiązuje bez względu na to, jaki ustrój Was łączył.
Kto spłaca długi po rozwodzie?
Długi po rozwodzie spłaca ten, kto jest dłużnikiem według umowy albo przepisu, a nie ten, komu sąd przyznał dany składnik majątku. Jeśli jesteście współkredytobiorcami, bank może żądać pełnej raty od każdego z Was. Gdy jedno z Was zapłaci więcej, niż przypada na nie według Waszych uzgodnień, może dochodzić zwrotu od drugiego, a przy braku innych ustaleń w częściach równych (art. 376 § 1 k.c.).
Czy żona odpowiada za długi męża po rozwodzie, zależy od tego, czy podpisała umowę jako dłużniczka albo czy dług dotyczył zwykłych potrzeb rodziny. Sama zgoda na kredyt męża nie przenosi na nią obowiązku spłaty, ale otwiera wierzycielowi drogę do majątku wspólnego. Ta sama zasada działa w drugą stronę, gdy to żona zaciągnęła dług.
Do kiedy odpowiada się za długi byłego męża po rozwodzie?
Twój obowiązek trwa tak długo, jak samo zobowiązanie, bo rozwód nie zmienia jego trwania. Jako współkredytobiorca pozostajesz dłużnikiem do pełnej spłaty (art. 366 § 2 k.c.), chyba że bank zgodzi się, by kredyt przejął były małżonek (art. 519 § 2 k.c.).
Roszczenia wierzyciela ulegają przedawnieniu. Ogólny termin wynosi sześć lat, a dla świadczeń okresowych i należności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej trzy lata, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej (art. 118 Kodeksu cywilnego). Po upływie tego okresu dłużnik może uchylić się od zapłaty, a od konsumenta nie można już domagać się zaspokojenia (art. 117 § 2 i § 2¹ k.c.). Od kiedy liczyć ten czas w Twojej sprawie, zależy od rodzaju długu i jego wymagalności.
Jak byli małżonkowie mogą uregulować długi po rozwodzie?
Byli partnerzy po zakończeniu małżeństwa mogą ustalić między sobą, kto przejmie spłatę konkretnego zobowiązania, np. podpisując umowę lub zawierając ugodę. Często stosowanym rozwiązaniem bywa sprzedaż wspólnego mieszkania lub domu i zamknięcie kredytu z uzyskanych pieniędzy. Inną możliwością jest przejęcie zobowiązania przez jedną osobę, jeśli bank wyrazi zgodę na taki krok i pozytywnie oceni jej zdolność do spłaty. Pewną opcją może być również kontynuacja wspólnej regulacji rat kredytu, mimo formalnego zakończenia małżeństwa. Wymaga to jednak wzajemnego zaufania i stałego pilnowania terminów wpłat, ponieważ wierzyciel ma prawo domagać się pieniędzy od każdego z dłużników. Takie rozwiązanie pociąga za sobą ryzyko niewypłacalności jednego z byłych partnerów.
Spłacone raty można też rozliczyć między sobą, a ustalenia co do rat zapisać w porozumieniu, którego formę opisuję w tekście o tym, jak przebiega umowny podział majątku po rozwodzie.
Jak się rozwieść, mając kredyt hipoteczny?
Kredyt hipoteczny nie jest przeszkodą w rozwodzie, bo jego przesłanką jest zupełny i trwały rozkład pożycia (art. 56 § 1 k.r.o.), a nie stan Waszych zobowiązań. Rozwód nie zmienia jednak umowy z bankiem, więc raty trzeba płacić dalej. Na zgodny wniosek stron sąd może w wyroku orzec o podziale wspólnego mieszkania albo przyznać je jednemu z Was, jeżeli drugie godzi się na wyprowadzkę bez lokalu zamiennego (art. 58 § 2 k.r.o.).
Plan dla lokalu i rat najlepiej ustalić przed złożeniem pozwu, bo wpływa na wnioski, które składasz. Te kwestie obejmuje także prowadzenie sprawy rozwodowej. Jak potraktować dom albo mieszkanie przy podziale, opisuję w artykule jak rozliczyć nieruchomość przy rozwodzie.
Chociaż po rozwodzie wspólność majątkowa między małżonkami przestaje istnieć, to same zobowiązania finansowe nie znikają. Zatem zaciągnięte wcześniej kredyty i pożyczki muszą być nadal spłacane przez byłych partnerów, nawet jeśli ich związek już formalnie się zakończył. Warto jednak mieć na uwadze, że długi nie są dzielone pomiędzy strony postępowania na takiej samej zasadzie jak majątek.
