W sytuacji, gdy rodzic nie przekazuje zasądzonych alimentów w terminie, zaległość powstaje wobec dziecka uprawnionego do świadczenia. W przypadku małoletniego formalne działania podejmuje w jego imieniu przedstawiciel ustawowy, najczęściej drugi rodzic. Pełnoletnie dziecko może natomiast samodzielnie dochodzić należnych mu świadczeń. Dowiedz się, jak można odzyskać zaległe alimenty od rodzica.
Jak dochodzić zaległych alimentów od rodzica?
Pierwszym krokiem powinno być ustalenie, za które miesiące alimenty nie zostały zapłacone i jaka jest łączna wysokość zaległości. W przypadku małoletniego dziecka robi to reprezentujący je rodzic, natomiast osoba pełnoletnia może zebrać dokumenty i podjąć dalsze działania we własnym imieniu. Jeżeli wysokość świadczenia nie została jeszcze określona, konieczny może być pozew o alimenty, składany niezależnie albo wraz z inną sprawą rodzinną. Dobrze zacząć od sprawdzenia, za które miesiące świadczenie nie wpłynęło i czy druga strona przekazywała częściowe wpłaty. Pomocne będą historia rachunku, potwierdzenia przelewów oraz wiadomości dotyczące płatności.
Czy brak pracy zwalnia rodzica z obowiązku płacenia alimentów?
Utrata zatrudnienia sama w sobie nie powoduje wygaśnięcia ani automatycznego obniżenia zasądzonych alimentów. Dopóki obowiązuje dotychczasowe orzeczenie lub ugoda, rodzic zobowiązany do alimentacji powinien płacić ustaloną kwotę. Jeśli jego sytuacja uległa zmianie, może wystąpić do sądu o zmianę wysokości świadczenia. Przy określaniu zakresu obowiązku alimentacyjnego sąd uwzględnia możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego rodzica, a nie wyłącznie jego aktualny dochód. Ma to znaczenie między innymi wtedy, gdy rodzic bez uzasadnionej przyczyny rezygnuje z zatrudnienia albo wybiera znacznie gorzej płatną pracę. Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje, że w określonych przypadkach sąd może nie uwzględnić takiej zmiany, jeżeli nastąpiła bez ważnego powodu w ciągu trzech lat poprzedzających dochodzenie świadczeń alimentacyjnych.
Kiedy można skierować sprawę do komornika?
Do wszczęcia egzekucji nie trzeba czekać, aż rodzic przestanie płacić alimenty przez kilka miesięcy. Gdy wymagalna rata nie została uregulowana, a dziecko dysponuje tytułem wykonawczym, możliwe jest złożenie wniosku do komornika. W imieniu małoletniego robi to jego przedstawiciel ustawowy. Po osiągnięciu pełnoletności uprawnione dziecko może prowadzić postępowanie samodzielnie. We wniosku należy określić należność objętą egzekucją i przekazać dokumenty umożliwiające jej prowadzenie. W sprawach alimentacyjnych egzekucję można skierować również do komornika właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wierzyciela, czyli dziecka uprawnionego do alimentów. Nie trzeba wcześniej znać numeru rachunku bankowego, pracodawcy ani całego majątku zobowiązanego rodzica. Jeżeli jednak znane są informacje o jego zatrudnieniu, rachunku, pojeździe lub nieruchomości, można je przekazać komornikowi.
Czy adwokat pomaga przygotować sprawę do egzekucji alimentów?
Pomoc adwokata może być przydatna przedstawicielowi małoletniego dziecka albo pełnoletniemu dziecku, gdy trzeba ustalić wysokość zaległości i przygotować dokumenty do egzekucji. Pełnomocnik może przeanalizować wyrok lub ugodę, obliczyć wysokość zaległości oraz sprawdzić, jak rozliczyć częściowe lub nieregularne wpłaty. Konsultacja może być potrzebna, jeśli alimenty były przekazywane nieregularnie, zobowiązany rodzic pokrywał wybrane wydatki zamiast części zasądzonej kwoty albo przebywa za granicą. Adwokat może również pomóc ocenić, czy oprócz egzekucji cywilnej zachodzą podstawy do podjęcia innych działań prawnych. Artykuł 209 Kodeksu karnego przewiduje odpowiedzialność za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego po spełnieniu określonych w nim przesłanek, między innymi dotyczących wysokości zaległości.
To, kto podejmuje działania wobec rodzica zalegającego z alimentami, zależy przede wszystkim od wieku osoby uprawnionej. Małoletnie dziecko jest reprezentowane przez przedstawiciela ustawowego, natomiast po osiągnięciu pełnoletności może samodzielnie dochodzić należnych mu świadczeń. W bardziej złożonej sprawie warto wcześniej ustalić wysokość zadłużenia, uporządkować wpłaty i sprawdzić dokument będący podstawą egzekucji.
