Do pozwu rozwodowego, który do Ciebie trafił, sąd dołącza wezwanie z terminem na odpowiedź, nie krótszym niż dwa tygodnie, i w tym czasie decydujesz, czy zgadzasz się na rozwód, co z winą, dziećmi i mieszkaniem. Odpowiedź na pozew rozwodowy to pierwsze i najwygodniejsze miejsce, żeby przedstawić własne żądania i dowody.
Co zrobić po otrzymaniu pozwu rozwodowego?
Po otrzymaniu pozwu rozwodowego zapisz datę odbioru i przeczytaj zarządzenie z przesyłki, bo to ono wyznacza czas na odpowiedź. Przewodniczący poleca doręczyć pozew i wzywa pozwanego do złożenia odpowiedzi w terminie nie krótszym niż dwa tygodnie (art. 205¹ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, dalej k.p.c.).
Razem z pierwszym pismem sądowym strona bez pełnomocnika dostaje pouczenia, między innymi o możliwości ugody, o tym, że adwokat nie jest obowiązkowy, i o wymaganiach co do terminu i formy odpowiedzi (art. 205² k.p.c.). Przeczytaj je w całości, zanim zaczniesz pisać.
- sprawdź, do kiedy masz czas, licząc od dnia odbioru przesyłki,
- przeczytaj żądania powoda: rozwód, wina, dzieci, alimenty, mieszkanie,
- zbierz dokumenty, na które chcesz się powołać, i listę świadków,
- zdecyduj, czy działasz sam, czy przez pełnomocnika.
Ile jest czasu na odpowiedź na pozew rozwodowy?
Czas na odpowiedź na pozew rozwodowy wyznacza przewodniczący i nie może on być krótszy niż dwa tygodnie, a dokładną liczbę dni znajdziesz w zarządzeniu doręczonym razem z pozwem. Spóźnione pismo zostaje zwrócone (art. 205¹ § 2 k.p.c.), więc nie wejdzie do akt.
Termin zachowasz także wtedy, gdy ostatniego dnia nadasz pismo w polskiej placówce operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne, bo takie nadanie jest równoznaczne z wniesieniem do sądu (art. 165 § 2 k.p.c.). Jeżeli wiesz wcześniej, że nie zdążysz, złóż wniosek o przedłużenie przed upływem terminu. Przewodniczący może go wydłużyć z ważnej przyczyny (art. 166 k.p.c.).
Gdy termin minął bez Twojej winy, na przykład z powodu choroby, możesz wnosić o jego przywrócenie. Wniosek składa się w ciągu tygodnia od ustania przeszkody, z uprawdopodobnieniem okoliczności i z jednoczesnym dokonaniem spóźnionej czynności (art. 168 i 169 k.p.c.).
Co powinna zawierać odpowiedź na pozew rozwodowy?
Odpowiedź na pozew rozwodowy powinna zawierać Twoje stanowisko wobec każdego żądania powoda oraz Twoje własne propozycje. Jako pismo procesowe musi spełniać wymogi formalne: oznaczenie sądu i stron, sygnaturę akt, osnowę wniosków, fakty i dowody na każdy z nich, podpis i wykaz załączników (art. 126 k.p.c.). Dołączasz do niej odpis dla powoda i kopie załączników (art. 128 § 1).
Stanowisko co do samego rozwodu
Napisz, czy zgadzasz się na rozwiązanie małżeństwa, czy wnosisz o oddalenie powództwa. Pozwany może także sam żądać rozwodu albo separacji (art. 439 § 3 k.p.c.), przy czym powództwo wzajemne o rozwód jest niedopuszczalne (art. 439 § 1), więc takie żądanie zgłaszasz w tej samej sprawie.
Wina
Sąd orzeka o winie, chyba że oboje zgodnie zażądacie zaniechania tego ustalenia (art. 57 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dalej k.r.o.). Jeżeli powód chce rozwodu bez orzekania o winie, a Ty się na to godzisz, napisz to wprost. Gdy uważasz, że to on odpowiada za rozpad, wnieś o ustalenie jego winy i wskaż dowody.
Dzieci, mieszkanie i alimenty
W wyroku sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach i kosztach utrzymania wspólnych małoletnich dzieci, a gdy razem zajmujecie mieszkanie, także o sposobie korzystania z niego (art. 58 § 1 i 2 k.r.o.). Przedstaw własną propozycję w każdej z tych spraw. Roszczenie o świadczenia od współmałżonka na wypadek rozwodu możesz zgłosić w piśmie doręczanym drugiej stronie albo na rozprawie w jej obecności (art. 444 k.p.c.).
Czy można nie zgodzić się na rozwód?
Tak, możesz wnosić o oddalenie powództwa, ale samo to nie przesądza wyniku, bo sąd bada, czy nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia (art. 56 § 1 k.r.o.). Twoje stanowisko przesądza o wyniku w jednej sytuacji: gdy rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny, sąd go nie orzeknie, chyba że odmowa naruszałaby zasady współżycia społecznego (art. 56 § 3).
Rozwód jest też niedopuszczalny, gdy ucierpiałoby na nim dobro wspólnych małoletnich dzieci albo gdy z innych względów naruszałby te zasady (art. 56 § 2). Jak te przesłanki działają w praktyce i co dzieje się po oddaleniu pozwu, opisuję w tekście o tym, czy sąd może nie dać rozwodu.
Co się stanie, jeżeli nie złożysz odpowiedzi na pozew?
Jeżeli nie złożysz odpowiedzi na pozew, postępowanie toczy się dalej, ale tracisz najwcześniejszą okazję do przedstawienia swoich żądań i dowodów. W sprawach małżeńskich wyrok nie może opierać się wyłącznie na uznaniu powództwa lub przyznaniu faktów, a zasada, że przy braku odpowiedzi twierdzenia powoda przyjmuje się za prawdziwe, nie ma tu zastosowania (art. 431 k.p.c.).
W każdej sprawie o rozwód sąd przesłuchuje strony (art. 432 k.p.c.), więc swoją wersję i tak przedstawisz sądowi osobiście. Jeżeli nie zarządzono posiedzenia przygotowawczego, twierdzenia i dowody można zgłaszać aż do zamknięcia rozprawy, z zastrzeżeniem niekorzystnych skutków działania na zwłokę (art. 205¹² § 2). Sąd działa dalej mimo nieobecności jednej ze stron (art. 428 § 1), a o tym, czym grozi taka sytuacja, przeczytasz w tekście o skutkach niestawiennictwa w sprawie rozwodowej.
Mąż nie odbiera pozwu rozwodowego: co wtedy?
Gdy mąż nie odbiera pozwu rozwodowego, poczta zostawia awizo z terminem siedmiu dni na odbiór, a po bezskutecznym upływie tego czasu zawiadomienie powtarza (art. 139 § 1 k.p.c.). Odmowa przyjęcia pisma oznacza, że doręczenie uważa się za dokonane (art. 139 § 2).
Jeżeli pozwany nie podjął korespondencji mimo powtórnego awiza, a wcześniej nic do niego w tej sprawie nie dotarło w sposób skuteczny, sąd przesyła powodowi odpis pisma i zobowiązuje go do doręczenia przez komornika (art. 139¹ § 1 k.p.c.). Powód ma na to dwa miesiące: składa dowód, że przesyłka dotarła, albo dokument wykazujący, że pozwany żyje pod wskazanym adresem (art. 139¹ § 2). Po bezskutecznym upływie tego czasu sąd może zawiesić postępowanie (art. 177 § 1 pkt 6).
Zasady tej nie stosuje się, gdy aktualność adresu nie budzi wątpliwości (art. 139¹ § 1¹). Gdy z kolei nie wiadomo, gdzie druga strona przebywa, przewodniczący na wniosek ustanawia kuratora (art. 144 § 1).
Złożony pozew o rozwód i co dalej?
Po złożeniu pozwu i odpowiedzi sąd wyznacza posiedzenie, na którym przesłuchuje strony i ocenia, czy istnieją widoki na utrzymanie małżeństwa. Gdy je dostrzega, może skierować Was do mediacji, także w celu pojednania (art. 436 k.p.c.). Niezależnie od tego w każdym stanie sprawy sąd może zaproponować ugodowe ułożenie kwestii dzieci, alimentów i majątku tą samą drogą (art. 445²).
Jeżeli sąd nabierze przekonania, że pożycie da się odbudować, zawiesza postępowanie, i to tylko raz (art. 440 § 1). Na czas procesu pilne kwestie, na przykład utrzymanie dzieci czy kontakty, można uregulować tymczasowo, o czym piszę w tekście o tym, czym jest zabezpieczenie alimentów.
Pytania sądu, przesłuchanie stron i świadków opisuję w artykule o tym, jak wygląda rozprawa rozwodowa. Jeżeli wolisz, żeby odpowiedź przygotował pełnomocnik, zobacz, na czym polega prowadzenie sprawy rozwodowej w kancelarii.
Najwięcej możliwości daje Ci okres między odbiorem pozwu a upływem terminu na odpowiedź. To wtedy ustalasz stanowisko w sprawie winy, dzieci i mieszkania, a później sąd ocenia już nowe twierdzenia także pod kątem zwłoki.
